Thủy đậu - Cảnh báo diễn biến phức tạp năm 2026 và cách phòng ngừa hiệu quả

Bệnh thủy đậu hiện đang vào đợt cao điểm tại Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc. Với số ca mắc gia tăng và xuất hiện nhiều biến chứng nặng ở cả trẻ em lẫn người lớn, việc hiểu đúng để phòng bệnh là vô cùng cấp thiết.

1. Tình hình dịch bệnh hiện nay

Trên thế giới: Khoảng 140 triệu ca mắc mỗi năm với hơn 4 triệu trường hợp biến chứng nghiêm trọng cần nhập viện.

Tại Việt Nam: Từ tháng 3/2026, dịch bước vào đợt cao điểm do thời tiết mùa xuân thuận lợi cho virus phát triển.

Tại khu vực xã Gia Lộc: Khoa Truyền nhiễm - TTYT Gia Lộc đã tiếp nhận và điều trị ổn định nhiều ca bệnh điển hình kèm theo các biến chứng như viêm phế quản, viêm da mủ và viêm phổi.

Ca bệnh điển hình 1: Bệnh nhi nam (07 tuổi) nhập viện trong tình trạng sốt cao kèm mụn nước rải rác toàn thân. Sau khi thăm khám, bệnh nhân được chẩn đoán mắc Thủy đậu biến chứng Viêm phế quản cấp. Tại khoa, bệnh nhi được chỉ định phác đồ phối hợp thuốc kháng virus, kháng sinh cùng các liệu pháp hạ sốt và nâng cao thể trạng. Chỉ sau 3 ngày điều trị tích cực, sức khỏe bệnh nhi đã ổn định, các tổn thương trên da khô dần và cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân ổn định và xuất viện sau 8 ngày điều trị, các tổn thương da đã hồi phục hoàn toàn.

Ca bệnh điển hình 2: Bệnh nhân nam (18 tuổi) nhập viện trong tình trạng xuất hiện mụn nước toàn thân vào ngày thứ 2 của bệnh. Sau khi thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc thủy đậu biến chứng viêm da mủ. Nhờ phác đồ điều trị tích cực, sau 10 ngày, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện với làn da phục hồi hoàn toàn, hầu như không còn dấu vết của tổn thương.

2. Bệnh thủy đậu lây lan như thế nào?

Bệnh do virus Varicella Zoster gây ra. Bất kỳ ai chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine đều có nguy cơ nhiễm bệnh thông qua:

• • Đường hô hấp: Hít phải giọt bắn khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi.
  • Tiếp xúc trực tiếp: Chạm vào dịch tiết từ nốt phỏng.
  • Tiếp xúc gián tiếp: Sử dụng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, bàn chải, hoặc ăn uống chung.
  • Từ mẹ sang con: Lây truyền trong quá trình mang thai hoặc khi sinh, gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh.

3. Triệu chứng nhận biết điển hình

Sau thời gian ủ bệnh từ 10 đến 21 ngày, người bệnh bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu:

• • Giai đoạn đầu: Sốt nhẹ (37,5 - 38°C), cơ thể đau mỏi, viêm họng, chảy nước mũi.
  • Giai đoạn phát ban: Các nốt đỏ xuất hiện rồi chuyển thành nốt phỏng chứa dịch.
  • Đặc điểm nốt phỏng: Thường mọc từ thân mình sau đó lan ra mặt và tứ chi. Các nốt phỏng mọc nông trên da, mọc thành nhiều đợt nên có kích thước khác nhau trên cùng một vùng da.

4. Biến chứng nguy hiểm cần lưu ý

Dù thường là bệnh lành tính, thủy đậu có thể gây ra những biến chứng rất nặng nếu không được chăm sóc đúng cách:

• • Nhiễm trùng: Viêm da, lở loét ngoài da, viêm da mủ.
  • Nội tạng: Viêm phổi, viêm phế quản, viêm não, viêm cầu thận cấp.
  • Phụ nữ mang thai: Nguy cơ dị tật thai nhi, sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu.

5. Hướng dẫn điều trị và chăm sóc tại nhà

Hiện chưa có thuốc đặc trị thủy đậu, chủ yếu là điều trị hỗ trợ triệu chứng.

⚠️ Chế độ chăm sóc:

• • Vệ sinh: Tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm (không dùng nước quá nóng hoặc quá lạnh). Mặc đồ rộng, vải mềm, thấm hút mồ hôi.
  • Bảo vệ nốt phỏng: Tuyệt đối không gãi để tránh dịch lây lan. Tránh ra gió nhiều.
  • Cách ly: Cần chủ động cách ly từ 10 đến 21 ngày để bảo vệ cộng đồng.

💊 Sử dụng thuốc (theo chỉ định bác sĩ):

✅ Sử dụng thuốc tím hoặc dung dịch xanh Methylen (khi mụn vỡ) để sát khuẩn.

✅ Sử dụng kháng Histamin khi có ngứa (lưu ý không dùng kem chứa Phenol cho trẻ dưới 6 tháng tuổi và phụ nữ mang thai).

❌ KHÔNG sử dụng các loại thuốc sau: Thuốc mỡ Acyclovir, Tetaxilin, Penixilin hoặc thuốc đỏ để bôi lên nốt phỏng.

🍀Vaccine - Phương pháp an toàn

Tiêm vaccine là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Dù không nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng, phụ huynh nên chủ động cho con em tiêm dịch vụ:

Mũi 1: Tiêm khi trẻ trên 1 tuổi.

Mũi 2:   + Trẻ từ 1 - 13 tuổi: Cách mũi 1 tối thiểu 3 tháng.

             + Người trên 13 tuổi: Cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng.

📌 Bác sĩ khuyến cáo: Khi có dấu hiệu biến chứng, hãy đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mọi thắc mắc xin liên hệ: BsCKI. Phùng Danh Đài - Khoa Truyền nhiễm, TTYT Gia Lộc.

📞 SĐT: 0976 276 036

📍Địa chỉ: Số 56 Nguyễn Chế Nghĩa, xã Gia Lộc, thành phố Hải Phòng.

📧Email: ttytgialochp@gmail.com

📞 Hotline: 0964.831.616 hoặc 0912.100.822 (Phục vụ 24/7)

⏰ Thời gian làm việc: Khám BHYT tất cả các ngày trong tuần (bao gồm cả ngày nghỉ và ngày lễ).

🌎Website: https://ttytgialoc.vn/         🌐 Fanpage: Trung tâm Y tế Gia Lộc