Một số lưu ý khi dùng thuốc Insulin ngoại trú

Ở người mắc đái tháo đường, cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả, khiến đường huyết tăng cao. Vì vậy, nhiều bệnh nhân cần tiêm insulin để kiểm soát đường máu và phòng ngừa biến chứng. Việc tiêm insulin đúng cách đóng vai trò rất quan trọng để đảm bảo thuốc phát huy hiệu quả và tránh các rủi ro không mong muốn.

Việc tiêm insulin đúng cách bao gồm:

+ Tiêm insulin đúng liều.

+ Đúng thời điểm .

+ Đúng kỹ thuật.

Mặc dù liều lượng thuốc insulin đã được BS chuyên khoa dò liều chuẩn cho từng bệnh nhân, nhưng không phải BN nào cũng tiêm liều thuốc đúng theo chỉ dẫn của Bác sĩ.

Khoa nội TTYT vừa tiếp nhận một trường hợp: Bệnh nhân nữ 62   tuổi, vào viện vì khát nước tiểu nhiều ngày thứ 10, BN có tiền sử : Đtđ đang điều trị Scilin 30/70- 40UI/ML: sáng: 10UI( Vạch số 25),  chiều: 10UI ( vạch số 25).

 Nhưng bệnh nhân đã tiêm sai mũi Scilin 30/70 thành 10UI (vạch 10 ) trong 4-5 ngày, khiến  đợt này bệnh nhân mệt mỏi, khát nước, tiểu nhiều, đường máu xét nghiệm tăng cao 15,5 mmol/l.

Nguyên nhân phải nhập viện của bệnh nhân kể trên là do bệnh nhân  đã lấy sai vạch tiêm trên bơm insulin: ít hơn lượng thuốc insulin cần dung đã được BS định liều và hướng dẫn.

Hôm nay Bác sĩ sẽ hướng dẫn 1 lưu ý để tránh gặp phải tình huống giống bệnh nhân kể trên.

Mặc dù việc tiêm insulin về cách lấy thuốc, thời điểm tiêm, vị trí tiêm, kĩ thuật tiêm đã được nhân viên y tế hướng dẫn trực tiếp, cụ thể cho từng bệnh nhân, nhưng  khi về dung thuốc ngoại trú vẫn có những sai lầm, vậy bệnh nhân cần lưu ý:

 Bước 1: Xem kĩ đơn thuốc theo từng đợt điều trị, BS có thể chỉnh liều tùy theo mức độ kiểm soát đường máu của bệnh nhân, có dặn dò bệnh nhân trước khi lĩnh thuốc, nhưng nhiều BN chủ quan lĩnh thuốc về tiêm giống như tháng trước mà không để ý đơn thuốc tháng này có sự khác biệt so với tháng trước.

Một đơn thuốc bác sĩ kê liều tiêm insulin 2 lần, tiêm sáng 10 UI, chiều 10UI

Bước 2: Xem hướng dẫn số vạch tiêm trên bơm insulin đã được bác sĩ tính toán và ghi vào sổ cho bệnh nhân.

Bước 3: Xác định đúng vạch tiêm trên bơm tiêm insulin được cấp phát để lấy thuốc theo vạch chia đó.

Mỗi bơm insulin có 2 bên chia vạch khác nhau, bác sĩ hướng dẫn lấy theo vạch bên nào thì lấy theo bên chia vạch phù hợp.

Với trường hợp kê đơn thuốc như trên, bác sĩ ghi lấy thuốc theo bên chia vạch là 100UI/ml

Lấy thuốc theo bên chia vạch là 100UI/ml (đúng)

Lấy thuốc theo bên chia 40 UI/ml (sai)

Việc tiêm insulin đúng có nhiều yếu tố khác, trên đây là một lưu ý quan trọng cho mỗi lần nhận đơn thuốc ngoại trú có thuốc insulin để đảm bảo việc kiểm soát đường máu hiệu quả hơn, góp phần phòng ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người mắc đái tháo đường.

Tóm tắt quy trình tiêm Insulin an toàn tại nhà

Bước 1: Các bước chuẩn bị cần thiết

• Rửa sạch tay bằng xà phòng.
• Kiểm tra thuốc: Thuốc phải còn hạn sử dụng, không bị biến màu hoặc kết tủa lạ.
• Chuẩn bị dụng cụ: Bút tiêm hoặc bơm tiêm, bông cồn, thùng đựng kim.

Bước 2: Chọn vị trí và sát khuẩn

• Vị trí ưu tiên: Bụng (cách rốn 5cm), mặt sau cánh tay, đùi hoặc mông.
• Sát khuẩn: Lau sạch vùng da tiêm bằng bông cồn và để khô tự nhiên.

Bước 3: Tiêm đúng kỹ thuật

• Đâm kim: Kéo nhẹ da, đâm kim thẳng góc ($90^{\circ}$) hoặc nghiêng ($45^{\circ}$) tùy độ dày lớp mỡ.
• Bơm thuốc: Ấn hết thuốc chậm rãi.
• Chờ 10 giây: Giữ kim tại chỗ trong 10 giây trước khi rút ra để thuốc không trào ngược.

Bước 4: Nguyên tắc "Xoay vòng"

• Không tiêm trùng vị trí cũ: Mỗi mũi tiêm cách nhau ít nhất 1 - 2cm.
• Xoay vòng liên tục: Di chuyển vị trí tiêm theo chiều kim đồng hồ để tránh nổi cục cứng dưới da.

Bước 5: Bảo quản khoa học

• Thuốc chưa mở: Để ngăn mát tủ lạnh (2-8^oC).
• Thuốc đang dùng: Để nhiệt độ phòng (dưới 30^oC), dùng trong 28 ngày.
• Cấm: Không để thuốc trong ngăn đá hoặc gần nơi nhiệt độ cao.

⚠️ LƯU Ý KHẨN CẤP: XỬ TRÍ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Nếu thấy run rẩy, vã mồ hôi, đói cồn cào sau khi tiêm:

• Ăn/Uống ngay: 1 viên kẹo hoặc nửa ly nước đường.
• Nghỉ ngơi: Theo dõi sức khỏe tại chỗ.
• Cấp cứu: Nếu không tỉnh táo, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Lời khuyên từ bác sĩ Khoa Nội - Trung tâm Y tế Gia Lộc

Việc tuân thủ đúng liều lượng và kỹ thuật tiêm không chỉ giúp người bệnh ổn định đường huyết mà còn giảm thiểu tối đa các biến chứng nguy hiểm. Nếu có bất kỳ bất thường hay khó khăn nào trong quá trình sử dụng insulin, người bệnh hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn, hướng dẫn và xử trí kịp thời.

Thông tin liên hệ: Trung tâm Y tế Gia Lộc 

Địa chỉ: Số 56 Nguyễn Chế Nghĩa, xã Gia Lộc, thành phố Hải Phòng.

Email: ttytgialochp@gmail.com

📞 Hotline: 0964.831.616 hoặc 0912.100.822 (Phục vụ 24/7)

☎️ SĐT: 02202.606.115

⏰ Thời gian làm việc: Khám BHYT tất cả các ngày trong tuần (bao gồm cả ngày nghỉ và ngày lễ).

   Website: https://ttytgialoc.vn/          Fanpage: Trung tâm Y tế Gia Lộc