Cúm mùa - Nguy cơ và biến chứng nguy hiểm

04/03/2026 13:57

Thời tiết giao mùa, chuyển lạnh là điều kiện thuận lợi cho vi rút cúm phát triển mạnh. Theo thống kê, số ca mắc cúm đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại Hải Phòng với gần 3500 trường hợp ghi nhận trong 9 tháng đầu năm 2025. Đừng chủ quan vì "ngỡ là cảm thường", cúm mùa có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm nếu không được phòng ngừa và điều trị đúng cách.

1. Cúm mùa là gì và lây lan như thế nào?

Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do vi rút cúm gây ra (chủ yếu là các chủng A/H1N1, A/H3N2 và cúm B). Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao thông qua:

Dịch tiết đường hô hấp: Các giọt bắn khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi.
Tiếp xúc gián tiếp: Chạm tay vào các bề mặt, đồ vật có dính vi rút rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.

2. Dấu hiệu nhận biết điển hình

Nhiều người thường nhầm lẫn cúm với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, hãy cảnh giác nếu bạn hoặc người thân có các biểu hiện sau:

Sốt cao (trên 38°C) kéo dài từ 2-3 ngày.
Đau đầu, đau mỏi cơ toàn thân, mệt mỏi rã rời.
Hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho khan hoặc ho có đờm.
Ăn không ngon, có thể giảm vị giác và khứu giác.

3. Những đối tượng và biến chứng nguy hiểm

Dù đa số ca bệnh diễn biến nhẹ và hồi phục sau 2-7 ngày, cúm mùa vẫn là mối đe dọa lớn đối với các nhóm đối tượng có sức đề kháng kém:

Trẻ em và người già: Dễ gặp biến chứng sưng phù gan, não (tỷ lệ tử vong cao) hoặc viêm phổi, viêm tai giữa.
Phụ nữ mang thai: Đặc biệt trong 3 tháng đầu, cúm có thể gây dị tật bẩm sinh, sảy thai hoặc thai lưu.
Người có bệnh lý nền: Suy thận, đái tháo đường, bệnh tim phổi mạn tính dễ tiến triển nặng dẫn đến suy hô hấp, tử vong.

4. Cách điều trị và sai lầm cần tránh

Khi có dấu hiệu mắc bệnh, điều quan trọng nhất là KHÔNG tự ý mua thuốc kháng vi rút (như Tamiflu) khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì có thể gây tác dụng phụ hoặc giảm hiệu quả điều trị.

Cách chăm sóc tại nhà cho trường hợp nhẹ:

Nghỉ ngơi hoàn toàn cho đến khi hết sốt, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu.
Uống nhiều nước, súc họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày.
Vệ sinh mũi bằng các loại thuốc xịt chuyên dụng.

Lưu ý: Nếu có dấu hiệu sốt cao không hạ, khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

5. Các biện pháp phòng ngừa chủ động

Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, mỗi người dân nên thực hiện các biện pháp sau:

Tiêm vắc xin cúm: Đây là cách hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Giữ vệ sinh: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho, hắt hơi bằng khăn giấy.
Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn tay, bàn chân khi trời lạnh.
Chế độ dinh dưỡng: Ăn uống đủ chất, tránh thực phẩm quá lạnh và giữ tinh thần lạc quan.
Hạn chế tiếp xúc: Tránh gần người đang bị cúm và giữ môi trường sống thông thoáng.