Bệnh sởi: Dấu hiệu nhận biết, biến chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

13/02/2026 14:55

Bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi gây ra. Đây là căn bệnh rất dễ lây lan và có khả năng bùng phát thành dịch lớn nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời.

1. Cơ chế lây truyền và thời gian ủ bệnh

Đường lây truyền: Bệnh lây qua đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp hoặc qua các đồ vật mới bị nhiễm dịch tiết đường hô hấp của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh: Thường kéo dài từ 12 15 ngày, một số trường hợp có thể lên đến 20 ngày.
Khả năng lây lan: Người bệnh dễ lây truyền nhất trong khoảng 4 ngày trước và 4 ngày sau khi phát ban xuất hiện.

2. Triệu chứng điển hình

Bệnh sởi thường kéo dài từ 7 - 10 ngày với các biểu hiện đặc trưng sau:

Sốt cao, người nhức mỏi.
Viêm long đường hô hấp: Ho, hắt hơi, sổ mũi, đau họng.
Viêm kết mạc: Mắt đỏ, chảy nước mắt.
Hạt Koplik: Xuất hiện trong niêm mạc miệng.
Phát ban: Các nốt ban đỏ li ti bắt đầu mọc từ mặt, vùng vai gáy, sau đó lan dần khắp cơ thể và cuối cùng là xuống chân.

3. Biến chứng nguy hiểm

Khi mắc sởi, sức đề kháng của cơ thể suy giảm nhanh chóng, dẫn đến nguy cơ gặp các biến chứng như:

Tiêu chảy cấp, viêm tai giữa.
Viêm phổi, viêm phế quản.
Viêm não, viêm cơ tim, mù lòa.
Đối với phụ nữ mang thai: Có thể gây sảy thai, sinh non hoặc dị tật thai nhi.

4. Ghi nhận các ca lâm sàng tại Khoa Truyền nhiễm - TTYT Gia Lộc

Từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2025, Khoa Truyền nhiễm - Trung tâm Y tế Gia Lộc đã tiếp nhận và điều trị thành công nhiều ca mắc sởi dưới sự chỉ đạo trực tiếp của BS. Phùng Danh Đài.

Ca điển hình 1: Bệnh nhân nam (13 tuổi) nhập viện lúc 08h50 ngày 17/10/2025 với tình trạng sốt 38,5°C, phát ban toàn thân. Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, da niêm mạc hồng, hội chứng viêm long đường hô hấp (+), mắt đỏ, hồng ban rải rác toàn thân căng da mắt, ho ậm ạch, không khó thở, không đau ngực, họng đỏ, hạt kopnic (+), tim đều, rõ, phổi ít rale nổ, HCMN (-), không tổn thương thần kinh khu trú, toàn thân ngứa ít.

Sau 1 ngày được điều trị tại khoa, bệnh nhân hết sốt, họng đỡ đỏ. Sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân đỡ ho, họng không đỏ, hạt kopnic (-), không sốt, phổi ít rale, hồng ban không còn, mắt đỡ đỏ. Sau 7 ngày điều trị, bệnh nhân đã ổn định và khỏi bệnh.

Ca điển hình 2: Bệnh nhân nữ (57 tuổi) nhập viện lúc 13h35 ngày 24/11/2025 với triệu chứng nặng hơn: sốt cao 39°C, đau đầu nhiều, hoa mắt chóng mặt, loét miệng, ho nhiều và phổi có rale nổ hai bên.

Bệnh nhân tỉnh, mệt, da và niêm mạc kém hồng, hội chứng viêm long đường hô hấp (+), hạt kopnik (+), mắt đỏ, có rỉ 2 bên, ban đỏ rải rác toàn thân, căng da mắt, tim đều rõ, bụng mềm, không chướng, HCMN (-), không liệt thần kinh khu trú.

Sau 9 ngày điều trị, các triệu chứng đã ổn định hoàn toàn và bệnh nhân được ra viện.

Hình ảnh bệnh nhân mắc sởi ngày thứ 3 khi nhập viện tại Khoa Truyền nhiễm

5. Các biện pháp phòng ngừa chủ động

Để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng, người dân cần thực hiện nghiêm túc các khuyến cáo sau:

Tiêm chủng Vaccine - Biện pháp hiệu quả nhất để phòng chống bệnh sởi

Trẻ em: Tiêm mũi 1 khi đủ 9 tháng tuổi và mũi 2 (phối hợp SởiRubella) khi đủ 18-23 tháng tuổi. Tiêm đủ 2 mũi giúp hiệu quả phòng bệnh lên tới 97%.
Người lớn: Những người chưa mắc bệnh hoặc chưa tiêm đủ vaccine cần chủ động tiêm bổ sung.
Phụ nữ chuẩn bị mang thai: Cần tiêm vaccine trước khi mang thai tối thiểu 3 tháng.

Vệ sinh và lối sống

Thường xuyên vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh mũi họng hàng ngày.
Giữ nơi ở thông thoáng, sạch sẽ, tận dụng ánh nắng mặt trời.
Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng.
Thường xuyên lau sạch sàn nhà, đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa.

Cách ly và tiếp xúc

Hạn chế tiếp xúc với người mắc/nghi mắc bệnh. Nếu phải tiếp xúc, cần đeo khẩu trang y tế.
Phụ nữ có thai tuyệt đối không tiếp xúc với người mắc bệnh sởi.
Khi có triệu chứng nghi ngờ (sốt, phát ban, chảy nước mũi), cần thông báo ngay cho cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Mọi thắc mắc cần tư vấn về phòng ngừa và điều trị, xin vui lòng liên hệ:

Khoa Truyền nhiễm - Nhà E - Trung tâm Y tế Gia Lộc, số 56 Nguyễn Chế Nghĩa, xã Gia Lộc, TP. Hải Phòng.

Liên hệ trực tiếp: Bs. Phùng Danh Đài - Phó trưởng khoa (Số điện thoại: 0976.276.036).

Website: https://ttytgialoc.vn/